Nordmann of fijnspar?
Redactie Kerstballenkopen.be ·
Nordmann of fijnspar is de vraag zodra je voor een echte boom kiest. De Nordmann is de volle, zachte, duurdere gast die zijn naalden houdt. De fijnspar is de klassieke, geurende, prikkende boom die je beter kort voor kerst in huis haalt. Geen van beide is “de beste”. Ze passen bij een ander huis en een ander geduld.
Een bredere blik op soorten en op kunstbomen staat los van deze keuze. De ballen die erin komen, kies je via de complete gids voor kerstballen kopen in België.
De naald in je hand
De Nordmann heeft platte, glanzende naalden die zacht aanvoelen als je ze met de vingers mee strijkt. Kinderen en wie vaak langs de boom loopt, hebben daar plezier van. De naald blijft langer zitten, ook als de boom een dag te laat water kreeg. Niet eeuwig. Een Nordmann zonder water wordt ook dor. Hij vergeeft alleen meer.
De fijnspar heeft kortere, rondere naalden die prikken. De takken zijn vaak soepeler en de geur is sterker, die geur die mensen “kerst” noemen nog voor de ballen erin hangen. De naalden laten los. Eerst een beetje, daarna in de stofzuiger. In een huis waar je de boom drie weken wilt houden, is dat het nadeel. In een huis waar de boom van 20 tot 28 december staat, is het te overzien.
Voel in het tuincentrum allebei, met blote hand. Een foto toont het verschil niet. Schud zacht aan een tak. Een regen van naalden op een boom die nog moet worden verkocht, betekent dat hij al te lang droog stond, ongeacht de soort.
Geur, allergie en de grootte van de kamer
De fijnspar geurt het meest. In een hoge living is dat een cadeau. In een studio of een warme kamer met weinig ventilatie is het na drie dagen een klacht. De Nordmann geurt weinig. Wie een boom koopt voor de geur en een Nordmann mee naar huis neemt, is teleurgesteld en geeft de boom de schuld. Koop dan de fijnspar, of aanvaard dat de geur uit de keuken komt en niet uit de hoek.
Mensen die last hebben van een sterke den of van hars, zitten beter met een Nordmann of met een kunstboom. Dit is geen medisch advies. Het is de ervaring dat de sterkere geur de sterkere klachten geeft. Zet een proef niet in de slaapkamer.
Takken en versiering
De Nordmann draagt zwaardere ballen beter. De etages zijn vaak regelmatiger, wat een volle boom geeft en soms een iets stijver silhouet. Glazen ballen mogen verder naar buiten dan op een fijnspar, en toch nog dicht genoeg bij de stam om zeker te zijn.
De fijnspar buigt. Dat oogt natuurlijk en het betekent dat een zware bal de tak naar de vloer trekt. Hang zwaar laag en binnenin. Lichte plastic kerstballen mogen naar de punten. De onregelmatige tak is geen defect. Het is de soort. Wie een perfecte kegel wilt, kiest eerder Nordmann of een kunstboom.
Groene kerstballen verdwijnen op beide soorten als ze de naaldkleur kopiëren. Op de donkere Nordmann mag het groen iets lichter. Op de vaak iets lichtere fijnspar mag het donkerder, of je laat groen achterwege en werkt met rood, goud of champagne.
Water en standplaats
Beide bomen drinken. Zaag een schijf van de stam als de zaagsnede oud en droog is, zet hem dezelfde dag in water, en laat het reservoir niet leeg raken. Een boom die lucht heeft gezogen, neemt daarna slechter op. De Nordmann toont dat later. De fijnspar toont het met naalden op het kleed.
Houd beide weg van de radiator en van de vloerverwarming die pal onder de standaard staat. Warmte is de tweede oorzaak van naaldval, na droogte. Een plek bij het raam mag, zolang de boom niet in de tocht van de voordeur staat en niet tegen het gordijn.
De standaard moet stabiel zijn en genoeg water bevatten dat je niet drie keer per dag giet. Giet tot de rand en niet erover. Een schotel eronder is in een huurhuis geen luxe. Hars van beide soorten komt op de vloer en op je handen. Een deken bij het vervoer is geen overdreven zorg.
Prijs en beschikbaarheid in België
De Nordmann zit bijna altijd in een hoger segment dan de fijnspar van dezelfde hoogte. Het verschil schuift per jaar en per verkooppunt. Vraag de prijs per stuk en per hoogte, niet “de prijs van een boom”. Een korte fijnspar kan duurder zijn dan een slordig gezaagde boom van een twijfelachtige soort met een mooie naam.
Koop de fijnspar later in het seizoen dan de Nordmann als je hem lang mooi wilt, omdat hij sneller achteruitgaat. Koop geen van beide op een parking waar de stammen al dagen in de zon liggen zonder water. Tuincentra en gespecialiseerde verkopers die de stam vers houden, zijn de betere stop. Een vereniging die bomen verkoopt voor een goed doel, kan een uitstekende boom hebben. Keur de naald, niet alleen het doel.
Een boom met kluit is een andere aankoop. Beide soorten bestaan in pot of kluit. Een kluit in de living moet water en mag niet uitdrogen, en planten na de feestdagen lukt alleen als de grond meewerkt. Laat je niet vertellen dat elke kluit in de tuin verder leeft. Vraag welk soort het is. Een fijnspar in een kleine tuin wordt een groot probleem als hij wel aanslaat. Een Nordmann ook. “Met kluit” is geen miniatuur.
Kort kiezen
Kies de Nordmann als de boom lang binnen staat, als kinderen of een nauwe doorgang de naalden raken, als je weinig naalden wilt opruimen, en als de geur niet je hoofddoel is.
Kies de fijnspar als je de geur wilt, als de boom hooguit twee weken binnen staat, als je lichte versiering hangt, en als een prikkende naald niemand hindert.
Kies geen van beide als de geur of het onderhoud dit jaar niet past. Een kunstboom is dan geen nederlaag. Het is een ander gereedschap. De kerstballen blijven dezelfde. De tak die ze draagt, niet.
In de winkel en de eerste week thuis
Voel beide naalden met een blote hand en schud zacht aan een tak die niet al door honderd klanten is geschud. Een regen van naalden op de parking betekent een droge boom, ongeacht de soort. Vraag of de stam vers gesneden kan worden. Koop de fijnspar later in het seizoen dan de Nordmann als je hem lang mooi wilt, omdat hij sneller laat vallen. Koop geen van beide omdat de prijs laag is en de naald al bruin ziet.
Thuis gaat de boom dezelfde dag in water, weg van de radiator. De Nordmann vergeeft een gemiste dag beter. De fijnspar toont het op het kleed. Een schotel onder de standaard is in een huurhuis geen accessoires. Het is de vloer. Hars van beide soorten komt op je handen. Handschoenen bij het rechtzetten voorkomen een zetel die tot maart plakt.
Kies de Nordmann voor een lange periode, zachte naalden en weinig opruimen. Kies de fijnspar voor geur en een korte periode. Kies geen van beide als de geur of het onderhoud dit jaar niet past. De ballen blijven dezelfde. De tak die ze draagt, en de hoeveelheid naalden op de vloer, niet. Schrijf op de doos van de standaard welke soort je zette en of je tevreden was. Dat ene woord “geur” of “naalden” is volgend jaar de hele vergelijking.