Engelenhaar in de kerstboom
Redactie Kerstballenkopen.be ·
Engelenhaar is de dunne, glanzende sliert die een boom in een waas zet. Op een foto oogt dat zacht. In een woonkamer met een kat, een baby of een stofzuiger is het een van de vervelendste materialen die je in een boom kan hangen. Het breekt in draadjes, het kleeft aan ballen, en een dier dat het inslikt, krijgt een draad die in de darm kan blijven haken. Gebruik het alleen als je bewust kiest en niemand in huis het kan opeten. In alle andere huizen is er een betere manier om diepte te maken.
De ballen die het licht moeten vangen zonder waas, staan in de complete gids voor kerstballen kopen in België.
Wat het materiaal doet
Klassiek engelenhaar is een dunne glasvezel of een kunststof draad die lijkt te verdwijnen en toch glinstert. Het blijft aan vingers, aan fluweel en aan de bekleding van de zetel plakken. Eenmaal in het tapijt zie je het terug tot de lente, in je sokken. Het verbergt ook de ballen. Een boom waar je zorgvuldig kleuren voor koos, wordt één glinsterende mist. Dat is precies de look die sommige mensen willen, een ouderwetse boom zoals op een kaart uit een ander decennium. Het is een look die je kiest, niet een laag die je er “nog even” overheen gooit.
Lametta, de langere franjes, doet hetzelfde in een grovere vorm. Dezelfde bezwaren, iets makkelijker weer uit de boom te halen, en nog steeds geen materiaal voor een dier.
Dieren en kleine kinderen
Een draad die wordt doorgeslikt, gedraagt zich niet als voedsel. Hij kan blijven haken. Dat geldt voor engelenhaar, voor lametta en voor dunne linten die rafelen. In een huis met een kat of een hond sla je dit materiaal over. Niet “hoog hangen en hopen”. Katten klimmen. Honden liggen onder de boom en likken wat valt.
Een baby die de onderste takken grijpt, krijgt de draadjes in de hand en in de mond. Hang daar helemaal niets dat rafelt. Onbreekbare kerstballen en een stevige tak zijn genoeg.
Ook zonder dier is het opruimen een reden om het te laten. Engelenhaar gaat niet netjes de doos in. Het gaat in de lucht zitten zodra je de boom uithaalt. Doe het buiten als je het toch gebruikt, met een masker als je gevoelig bent voor de vezels, en aanvaard dat de boom daarna plakt.
Als je het toch wilt
Gebruik weinig. Een waas, geen pruik. Leg het over de buitenkant, niet in de kern, zodat je het er in januari nog af krijgt. Hang het ná de ballen, anders plakt het aan je handen terwijl je de kapjes zoekt. Kies een kleur die bij het metaal past. Zilver op een gouden boom maakt twee metalen. Goudkleurig engelenhaar op zilver doet hetzelfde.
Houd het uit de buurt van de verwarming. De draden dwarrelen in de stijgende lucht en landen op de kast. Houd het uit de buurt van natte takken van een echte boom. Het kleeft aan hars en komt niet meer los zonder de naalden mee te nemen.
Zet de stofzuiger klaar op de dag dat de boom naar buiten gaat, en zuig eerst de vloer voor je de boom door de kamer sleept. Anders verspreid je de draden.
Wat je in de plaats hangt
Een smal lint van linnen of fluweel geeft lijn zonder mist. Een kerstslinger van kralen geeft glinstering die je in één stuk opbergt. Zilveren kerstballen geven het lichtpunt dat mensen vaak van engelenhaar verwachten, en je ziet nog welke bal je hebt gekocht.
Licht diep in de boom geeft de diepte die de waas probeert te imiteren. Eerst het licht beter hangen, dan pas een materiaal toevoegen dat je niet meer uit de zetel krijgt.
Een boom uit een ouderwetse film kan je benaderen met matte ballen, warm licht en één kralenslinger. Je hoeft de vezel niet te kopiëren om de sfeer te raken.
Opbergen, als het toch in huis is
Een aparte zak, dichtgeknoopt, niet bij de ballen. Was je handen na het aanraken. Hang geen velvet in dezelfde doos. Volgend jaar beslis je opnieuw of het de moeite is. Veel mensen laten de zak dicht en kiezen het lint. Dat is een goede afloop.
Gooi losse draadjes niet in de tuin. Vogels verwerken ze in nesten, met hetzelfde risico als bij een huisdier. Bij het restafval, dichtgeknoopt.
Fouten
Het eroverheen gooien op de laatste avond omdat de boom “iets mist”. De boom mist dan meestal licht of een grotere bal, geen mist. Het gebruiken met een kat. Het mengen met hars. En het bewaren tussen de glazen ballen, die er daarna uitzien alsof ze een baard hebben.
Engelenhaar is een historisch materiaal met een hedendaags nadeel. Laat het liggen als er iemand in huis is die het kan inslikken. Vervang het door een kerstslinger die je kan vastpakken en door ballen die het licht zelf vangen.
Wat de waas vervangt zonder draadjes
De reden dat mensen engelenhaar kopen, is zelden het materiaal. Het is de wens dat de boom zacht oogt en dat gaten verdwijnen. Die wens los je op met licht en met een lint. Duw de lichtreeks dieper naar de stam tot de kern niet meer zwart is. Leg daarna een smal linnen lint in ruime lussen. Het lint geeft de lijn die engelenhaar probeert te suggereren, en je haalt het er in januari in één stuk af.
Een kralenslinger doet het glinsteren. Kies kralen in het metaal dat de ballen al hebben. Zilveren kralen op een gouden boom heropenen een keuze die je al had gesloten. Houten kralen passen bij een boom die al hout en vilt draagt. De slinger blijft een voorwerp. Een draadje engelenhaar wordt stof.
Matte ballen tussen glanzende geven de diepte die een waas ook geeft, zonder dat de vormen verdwijnen. Hang een matte bal net voor een lampje. Het licht kruipt langs de rand. Dat is het effect van een oude kaart, zonder vezels in de zetel. Wie echt een ouderwetse boom wil, hangt minder ballen en meer warm licht, niet meer plastic spinrag.
Als het toch in huis is geweest
Sommige dozen op zolder bevatten nog engelenhaar van een vorige bewoner of van een vroeger kerstfeest. Open die doos buiten of boven een vuilniszak. Niet boven het tapijt. Niet boven de wasmand. Doe handschoenen aan als de vezels in je huid prikken. Knoop de zak dicht en doe hem bij het restafval, niet bij het papier en niet in de tuin. Vogels slepen glinsterende draden mee naar een nest.
Controleer daarna de ballen uit dezelfde doos. Vezels haken in glitter en in velvet en komen in de boom terecht ook als je “geen engelenhaar meer gebruikt”. Een plakroller op een glazen bal kan de lak mat maken. Beter: de bal afnemen met een droge doek en de hardnekkige draadjes met een pincet wegnemen, boven de zak.
Spreek in huis af dat nieuwe dozen zonder engelenhaar worden gekocht, ook als een kind het “mooi mist” vindt op een foto. De foto toont niet de draad in een kattenbek en niet de vezel in de sok van maart. Een lint, een kralenslinger en ballen die het licht vangen, geven het zachte beeld terug op een manier die je kan opbergen. Dat is de versie die een huis met dieren of kleine kinderen aankan.