Kerstboomrok of kerstboommand: welke kies je?
Redactie Kerstballenkopen.be ·
De voet van de boom bepaalt of het geheel af oogt of dat je een plastic kruis, een waterbak en een kabel blijft zien. In de winkel liggen twee families naast elkaar: de kerstboomrok, een doek die je rond de stam legt, en de kerstboommand, een vaste huls van vilt, metaal of rotan. Ze lossen hetzelfde probleem op en gedragen zich anders in een Belgische woonkamer met een radiator, een kat en weinig bergruimte.
De ballen erboven kies je volgens de complete gids voor kerstballen kopen in België. Dit stuk gaat over wat eronder zit.
Wat elke optie moet verbergen
Een echte boom staat bijna altijd in een standaard met een waterreservoir. Dat reservoir is breder dan de stam en moet bereikbaar blijven. Een kunstboom staat op een kruis of een metalen plaat, soms met schroeven die uitsteken. Een boom met kluit staat in een pot die je niet wilt tonen, tenzij de pot zelf mooi is.
De rok of de mand moet drie dingen doen. Ze dekt de voet af. Ze laat je bij een echte boom nog water geven. Ze blijft liggen als iemand langs de takken loopt. Mooi alleen is niet genoeg. Een rok die na twee dagen openvalt, is een dagelijks karwei.
Meet de voet voor je koopt. Noteer de diameter van de standaard of de pot, en de hoogte van de rand. Een mand die smaller is dan de standaard, schuif je er niet over. Een rok die te klein is, dekt het kruis niet. Reken voor een rok op een diameter die ruim groter is dan de voet, zodat de stof in plooien ligt in plaats van als een gespannen vel.
De kerstboomrok
Een rok is een cirkel van stof met een split of een gat in het midden. Je legt hem rond de stam nadat de boom staat. Linnen, katoen, jute en fluweel komen het meest voor. Een gequilte rok oogt dik en winters. Een gladde rok oogt rustiger en laat de ballen de aandacht houden.
De voordelen zijn reëel. Een rok weegt weinig, past zich aan een vreemde voet aan, en verdwijnt na de feestdagen in een lade. Je kiest de kleur bij je kerstballen in plaats van bij de pot. Een rok in dezelfde tint als de ballen trekt de boom visueel naar de vloer. Dat helpt bij een korte boom die anders lijkt te zweven.
De nadelen zitten in het gebruik. Een rok kruipt. Een poot van de zetel, een stofzuiger of een kind dat erover kruipt, schuift de split open. Een kat slaapt er graag op en trekt de rand mee. Bij een echte boom mors je water op de stof als je te royaal giet. Kies dan een rok die je kan afnemen, of leg een klein zeil onder de standaard en de rok erbovenop, met de opening vrij.
Een rok met klittenband of linten aan de split blijft beter dicht dan een rok die je alleen maar legt. Controleer of de zoom verzwaard is. Een zoom met een koord of een verzwaring blijft vlakker op laminaat en op tegels.
De kerstboommand
Een mand of een huls staat om de voet heen. Vilten manden zijn zacht, licht en rond. Metalen hulsjes zijn strakker en passen bij een moderne boom. Rotan en gevlochten zeegras ogen natuurlijk en verbergen een pot met kluit het best. Een houten kist doet hetzelfde, al noemt niet iedereen dat een mand.
De mand wint op netheid. De rand blijft waar je hem zet. Kabels kan je erin leggen als de opening ruim is en de kabel niet gekneld zit. Een kat kan er minder makkelijk een doek van maken. In een appartement met een smalle boom oogt een hoge mand ook als een sokkel, waardoor de boom belangrijker lijkt.
De mand verliest op flexibiliteit. De diameter ligt vast. Een standaard die dit jaar breder is omdat je een ander model kocht, past niet. Water geven vraagt een opening of een rand die je even optilt. Een dichte vilten emmer boven een reservoir is onhandig: je moet de mand weghalen om te gieten, en dan schuif je de takken. Kies een mand die hoger is dan de voet maar open aan de bovenkant, zodat de gieter tussen de onderste takken door kan.
Een mand neemt meer berging in dan een rok. Meet je kast. Een opvouwbare vilten mand is een compromis dat in veel Belgische bergingen wel past. Een stijve rotan mand vraagt een plekje dat het hele jaar leeg mag blijven, of je gebruikt hem na januari als plantenmand. Dat laatste is een eerlijk argument om iets meer uit te geven.
Echte boom, kunstboom of kluit
Bij een kunstboom mag de voet volledig dicht. Er is geen water. Een mand die het kruis net omsluit, oogt het rustigst. Zorg dat je de schroeven nog kan bereiken als de boom scheef zakt. Een rok is hier ook goed, vooral als het kruis onregelmatig is.
Bij een afgezaagde boom blijft water de hoofdzaak. De rok wint als je elke dag giet en de stof kan wegnemen. De mand wint als ze een ruime bovenopening heeft. Giet langzaam. Een reservoir dat overloopt, trekt in parket en in een huurappartement is dat een duur ongeluk. Leg altijd een schaal of een stevige onderlegger onder de standaard, ook als de rok mooi is.
Bij een boom met kluit of in pot is de pot soms het lelijkste onderdeel. Een rotan mand of een stoffen hoes in de maat van de pot lost dat op zonder dat je de kluit verstikt. De kluit moet lucht en water houden. Een dichte plastic zak errond hoort niet, ook niet als de mand dan schoner blijft. Zet de pot niet in een mand zonder schotel. Het water moet ergens blijven.
Kleur en stof naast de ballen
De voet is geen tweede boom. Kies een kleur die al in de ballen zit, of een neutrale tint: ecru, dennegroen, antraciet, naturel rotan. Een rok met een drukke print vecht met figuren en met veelkleurige ballen.
Fluweel vangt stof en kattenhaar. Linnen kreukt en oogt dan net huiselijk, zolang de kreuk niet van een vlek komt. Vilt is vergevingsgezind en past bij houten kerstballen en bij een matte boom. Metaal past bij gouden kerstballen en bij een zwarte of witte kunstboom. Rotan past bij een Nordmann en bij papier, droogbloemen en een rustige verlichting.
Wasvoorschriften lees je voor de aankoop. Een rok die alleen naar de stomerij mag, is in een gezin met kinderen een slechte aankoop. Een hoes die je met een vochtige doek afneemt, gebruik je vaker.
Stabiliteit gaat voor schoonheid
Een rok of een mand maakt een scheve boom niet recht. De standaard doet dat. Een voet die te licht is voor de hoogte, blijft gevaarlijk, hoe mooi de mand ook is. Zet een zware boom in een standaard met een breed kruis en span hem desnoods met een dunne draad aan een haak in de muur als er kinderen of dieren tegen lopen. De draad leid je achter een tak, niet door de rok.
Zet de mand niet op de kabel. Een kabel onder een rand krijgt een knik en wordt warm. Leid de kabel via een uitsparing of langs een poot van de standaard naar het stopcontact. Een rok kan de kabel bedekken zonder hem te klemmen, zolang je de stof niet vastpint met een nietje.
Op een gladde vloer schuift een lichte mand. Een antislipmatje onder de standaard, binnen de mand, houdt het geheel op zijn plaats. Het matje mag niet de ventilatie van een transformator blokkeren.
Opbergen en hergebruik
Stof de rok uit, laat een vochtige plek drogen, en plooi hem langs de split. Een kreukel die je in januari strijkt, is in december verdwenen. Bewaar hem bij de ballen, niet in een zak met naalden. Naalden werken zich in fluweel en komen er niet meer uit.
Een vilten mand klop je buiten uit. Een rotan mand maak je leeg, ook van de laatste naalden, want die schimmelen in een gesloten kast. Zet op de bodem een briefje met de diameter die je gemeten hebt. Volgend jaar hoef je niet opnieuw te meten als de standaard dezelfde is.
Gebruik je de mand de rest van het jaar voor een plant, zet er dan een waterdichte binnenpot in. Kerstvilt is niet altijd gecoat. Een natte kluit tekent de buitenkant.
Welke kies je in welke woning
Kies een rok als de voet een vreemde vorm heeft, als je weinig berging hebt, of als je de kleur elk jaar wilt wisselen zonder een nieuw meubel. Kies een rok ook als je de boom tegen een zetel zet en de stof onder de takken moet kunnen schuiven.
Kies een mand als de boom op een vaste plek staat, als je een kunstboom of een pot hebt met een voorspelbare diameter, en als je wil dat de voet er op 24 december nog hetzelfde uitziet als op de dag dat je hem zette. Kies een hoge mand bij een smalle boom. Kies een lage, open mand bij een echte boom die water nodig heeft.
Een combinatie mag. Sommige huizen zetten een eenvoudige mand rond de pot en leggen er geen rok bij. Andere leggen een korte rok in een wijde kist. Doe dat alleen als je de wateropening vrij houdt. Twee lagen die alles verstoppen, eindigen in een lege gieter en een dorre boom.
Fouten die je de eerste avond al ziet
Een rok kopen op het oog, zonder de standaard te meten, is de klassieker. De tweede fout is een witte rok op een plek waar schoenen uitgaan. De zoom is op tweede kerstdag grijs. De derde is een mand die je over natte takken moet wringen omdat je ze pas kocht toen de boom al versierd was. Zet de mand of de rok eromheen vóór de ballen erin gaan, of kies een model met een split dat je nadien nog kan sluiten.
Een vierde fout is een zware metalen huls op een lichte standaard. Het gewicht zit dan naast de boom in plaats van eronder, en het geheel kantelt sneller. De huls mag de voet aankleden, niet vervangen.
Een korte keuze
Meet de voet. Beslis of je water moet geven. Kies een rok als je wil plooien en opbergen in een lade. Kies een mand als je een vaste, nette sokkel wilt. Stem de kleur af op je kerstballen en op de stof die je al in de zetel hebt. De ballen zelf blijven de hoofdrol. De voet moet alleen ophouden met storen.
Hang je de boom nadien vol, houd dan onderaan ballen die een stoot verdragen. De rok ligt in de looproute. Een glazen bal op de onderste tak is de eerste die een mand of een stofzuiger raakt. Zachte maten en onbreekbare kerstballen horen daar, de fijne glazen stukken hoger.